Tarih: 27.12.2025
Yazar: Mustafa Bektaş
Editör: Umut Bağdadioğlu
Myanmar’da 1 Şubat 2021 yılında askeri güçler tarafından yapılan darbeden beridir süregelen olaylar 2025 Aralık ayında artık akıl almaz boyutlara gelmiş durumda. Bunun yanında iç savaş devam ederken yaşanan deprem doğal afeti de milyonlarca Myanmarlı insanın hayat şartlarını inanılmaz derecede zorlaştırdı.
Cunta yönetimi, Aralık 2025’te uluslararası meşruiyet kazanımı amacıyla bir genel seçime girme kararı almıştı. Yönetimin isteğinin aksine, çatışmanın dinmesi beklenirken daha da alevlendi. Myanmar ordusu, kontrolünü kaybettiği bölgelerde sivil hedeflere yönelik hava saldırıları başlattı. 11 Aralık 2025’te Arakan eyaletinde bir hastaneye düzenlenen hava saldırısında onlarca sivil ve sağlık çalışanı hayatını kaybetti. Muhalif gruplar 28 Aralık 2025’te yapılması planlanan genel seçimleri boykot çağrısı yaparak sessiz greve gitti. PDF (Halk Savunma Güçleri) gibi birçok direniş grubu, orduya ait olan seçim merkezlerinde koordineli saldırılar düzenlemeye başladı ve devam ediyor.
28 Mart 2025 tarihinde Myanmar, merkez üssü Sagaing ve Mandalay bölgeleri arasında olan 7.7 büyüklüğünde çok yıkıcı bir deprem ile sarsıldı.Resmi verilere göre neredeyse 6.000 kişinin hayatını kaybettiği, aynı zamanda 11.000’den fazla insanın da yaralandığı aktarıldı. İç savaş çatışmalarının devam etmesinin bir sonucu olarak deprem bölgelerine uluslararası yardım gitmesi Cunta Yönetimi tarafından aylarca engellendi.
2025 yılı itibarıyla yaklaşık 20 milyon kişi acil insani yardıma muhtaç duruma gelmiştir. Deprem ve özellikle aralık ayındaki çatışmaların da sonucunda 3.5 milyondan fazla insan ülke içinde yaşam yerlerinden edilmiş durumda. Şu anda bu insanların büyük bir çoğunluğu sayılan nedenlerden ötürü derme çatma kamplarda gıda ve temiz suya erişimden yoksun yaşıyor. Cunta Yönetiminin 2024 sonu ve 2025 başında uygulamaya koyduğu zorunlu askerlik yasası, binlerce gencin komşu ülkelere, özellikle Tayland’a kaçmasına veya ormandaki direniş gruplarına katılmasına neden oldu.
Çatışmalar artık Myanmar sınırlarını aşmış durumda ve durum neredeyse bir topyekûn savaşa dönüşebilecek raddeye gelmiş bulunuyor. Aralık 2025’te ordu ile Karen gerillaları arasındaki çatışmalar Tayland’ın sınır topraklarına kadar ulaşmış durumda ve bu yüzden Tayland bazı sınır kapılarını kapatmak zorunda kaldı. Ülkedeki otorite boşluğu nedeniyle Myanmar’da 2025 yılında dünyanın en büyük sentetik uyuşturucu üreticisi haline gelen bölgesel suç ağları çok büyük güç haline gelmiş durumda. Küresel Barış Endeksi’ne göre ise 2025 yılında Myanmar, şu anda Asya-Pasifik bölgesinin en az huzurlu bölgesi konumuna gerilemiş durumda.
Kaynakça
Britannica, T. Editors of Encyclopaedia (2025, Mart 28). Myanmar earthquake
of 2025: Deaths, severity, & facts. Encyclopedia Britannica.
https://www.britannica.com/event/Myanmar-earthquake-of-2025
Council on Foreign Relations. (2025, Aralık 11). Civil war in Myanmar:
Myanmar airstrike kills thirty-four civilians. Global Conflict Tracker.
https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/rohingya-crisis-myanmar
European Commission. (2025, Aralık 16). EU allocates €29 million for
Myanmar and Rohingya humanitarian crises.
https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/news-stories/news/eu-allocates-eu29-million-
myanmar-and-rohingya-humanitarian-crises-2025-12-16_en
United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA).(2025, Eylül 23). Myanmar humanitarian update no. 49. ReliefWeb.
https://reliefweb.int/report/myanmar/myanmar-humanitarian-update-no-49-23-
september-2025
United Kingdom Government. (2025, Aralık 22). Elections under the current
circumstances in Myanmar risk provoking further violence: UK statement on
Myanmar. GOV.UK.
https://www.gov.uk/government/speeches/elections-under-
the-current-circumstances-in-myanmar-risk-provoking-further-violence-uk-
statement-on-myanmar
World Bank. (2025, Aralık 8). Myanmar's economy shows moderate signs of
recovery amid earthquake and conflict impacts [Basın Bülteni].
https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2025/12/08/myanmar-s-
economy-shows-moderate-signs-of-recovery-amid-earthquake-and-conflict-
impacts