Embedded Files
Tarih: 08.01.2026
Yazar: Mustafa Bektaş
Editör: Umut Bağdadioğlu
İsrail, 26 Aralık 2025 tarihinde Somaliland’ı bağımsız bir devlet olarak tanıdı. Bu sadece Afrika Boynuzu için değil, Orta Doğu için de çok önemli bir gelişme. 1991 yılında tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etmiş olan Somaliland bu sayede ilk defa bir Birleşmiş Milletler üyesi tarafından gelen ilk resmi tanıma olma özelliğini taşıyor. İsrail, ilk olarak Somaliland’i 1960 yılında İngiliz himayesinden kurtulup 5 günlüğüne bağımsız kaldığında onları tanımıştı. 1991’de tekrar ayrılmasından yana geçen sürede 26 Aralık’ta İsrail’in Somaliland’i tekrardan tanıması, tarihsel bir sürekliliği devam ettirdiğini ve 1960’taki tanımayı bir nevi güncellediğini gösteriyor.
Husi Tehdidi
İsrail’in bu hamlesindeki en büyük motivasyonlardan biri Kızıldeniz güvenliğidir. Somaliland konum itibarıyla Aden Körfezi’ne kıyısı olmasıyla beraber Babülmendep Boğazı’na da yakın bir stratejik konumda yer alır. Dünya ticaretinin çok büyük bir kısmı bu rotalardan geçmektedir. Süveyş Kanalı gibi çok yoğun bir güzergahta bulunması da cabası. Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz’deki gemilere yönelik saldırıları sonrası, İsrail bölgede güvenilir bir müttefik arayışındaydı. Somaliland’deki Berbera Limanı ve hava üsleri, İsrail’in Husileri izlemesi ve gerekirse müdahale etmesi için kritik bir lojistik merkez potansiyeli taşımaktadır.
İbrahim Anlaşması
İsrail Başbakanı Netanyahu, bu tanımayı “İbrahim Anlaşmaları ruhuyla” yapıldığını belirtti.Aynı şekilde Somaliland de buna karşılık İbrahim Anlaşmaları’na katılma arzusunu dile getirdi. İsrail, Müslüman çoğunluklu bir ülkeyle diplomatik ilişki kurarak, kendi bölgesel izolasyonunu kırmayı hedefliyor ve Afrika’daki etkisini de arttırarak kendisine genişleyebileceği alanlar açıyor.
Gazze Planı İddiaları
Uluslararası basına yansıyan ve Somali hükümeti tarafından da sertçe eleştirilen bir iddia “Gazze Planı”. Bu iddia, Somaliland’in Gazze’den tahliye edilecek Filistinliler için bir yerleşim olarak değerlendirilmesini öngörüyor. Mart 2025’te sızmış olan bazı haberlere göre,İsrail ve ABD’nin Gazze’deki savaştan kaçan veya oradan çıkarılmak istenen Filistinlilerin Somaliland’e yerleştirilmesi konusunu görüştüğü iddia edilmişti. Ancak bu durum hem bölgede hem de uluslararası camiada büyük tepki çekmiş ve insani bir kriz olarak değerlendirildi.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
İsrail’in bu adımı uluslararası toplumda ciddi bölünmelere yol açtı.
Somali: Kararı egemenlik ihlali ve yasa dışı bir saldırı olarak nitelendirdi ve Birleşmiş
Milletler Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırdı.
Türkiye: Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’in bu kararını gayrimeşru olarak tanımladı ve
Somali’nin toprak bütünlüğüne desteğini açıkladı.
Mısır: Bölgesel istikrarı bozacağı gerekçesiyle kararı kınadığını açıkladı.
Suudi Arabistan: Mısır gibi Suudi Arabistan da güç dengelerinde bozukluk yaratacağı ve
statükonun korunması gerektiğini açıkladı.
Tayvan: Somaliland ile benzer bir kader yaşayan Tayvan, İsrail’in bu hamlesine gayet olumlu
şekilde baktığını açıkladı.
İsrail’in Bölgedeki Askeri Varlığı
İsrail’in bu hamlesi sadece kâğıt üzerinde tanıma olan dolaydı bir diplomatik hamleden ziyade, doğrudan Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz’deki güç dengesini değiştirmeye yönelik bir askeri strateji. İsrail’in Berbera yakınlarında bir sinyal istihbaratı (SIGINT) ve dron üsleri kurma planı olduğu belirtiliyor. Bu sayede hem Yemen’deki Husi hareketliliği hemde İran’ın bölgedeki gemi trafiğini 7/24 izleyebilecek duruma gelecek İsrail. Berbera limanı son yıllarda Birleşik Arap Emirlikleri ve DP World tarafından çağdaşlaştırılmıştı. İsrail’in BAE ile olan yakın ilişkisi, İsrail deniz kuvvetlerinin Berbera Limanı’nı bir ikmal ve lojistik noktası olarak kullanmasını kolaylaştırıyor. Aynı zamanda Ocak 2024’te Somaliland ile liman anlaşması yapan Etiyopya ile de müttefik İsrail. Böylece İsrail’in Somaliland’i tanıması, Etiyopya-Somaliland-İsrail ittifakını güçlendirerek bölgede Mısır ve Somali’ye karşı yeni bir blok oluşturuyor.
Kaynakça
Christou, W. (2025, December 26). Israel becomes first country to recognise Somaliland as
sovereign state. The Guardian.
The Times of Israel. (2025, December 26). Israel becomes first country to recognize
breakaway Somaliland as independent state.
Modern Diplomacy. (2025, December 26). Israel’s Somaliland recognition: A strategic play
and diplomatic precedent.
El Pais in English. (2025, December 30). Israeli recognition of Somaliland stirs up the Gulf.
Anadolu Ajansı. (2025, 26 Aralık). İsrail, Somaliland'ı "ülke" olarak tanıdı.
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israil-somalilandi-ulke-olarak-tanidi-/3781843
Milliyet. (2025, 26 Aralık). İsrail 'Somaliland'ı resmi olarak tanıdı!
https://www.milliyet.com.tr/dunya/son-dakika-israil-somalilandi-resmi-olarak-tanidi-7510085
Gazete Oksijen. (2025, 31 Aralık). Somaliland: BBC, İsrail ve Türkiye arasındaki yeni
gerilimi inceledi.
Government of Israel. (2025, December 26). Israel recognizes the Republic of Somaliland as
an independent and sovereign state [Press Release]. Gov.il.
European Union External Action Service (EEAS). (2025, December 27). Israel/Somalia:
Statement by the Spokesperson on the territorial integrity of the Federal Republic of Somalia.
Report abuse