Ana Sayfa > Yayınlar > Avrupa Birliği > Bulgaristan’ın Erken Seçim Süreci ve Euro’ya Geçişi: Siyasi Kırılganlığı ve Ekonomik Entegrasyonu

Bulgaristan’ın Erken Seçim Süreci ve Euro’ya Geçişi: Siyasi Kırılganlığı ve Ekonomik Entegrasyonu

Işılay Nisa Öztürk, DSÖK için yazdı.

Işılay Nisa Öztürk
Yazar

Umut Bağdadioğlu

Editör

Yayımlanma Tarihi: 11.03.2026

2025 sonlarında Bulgaristan’da başlayan protestolar hükümetin 2026’ya dair bütçe tasarısını açıklamasıyla başlamıştı. Bu taslağın içerisinde; vergi artışları, sosyal güvenlik kesintilerinin artması ve bazı sosyal harcamalarda kısıntı gibi maddeler vardı. Halk, şeffaflık eksikliği içeren bu tasarıya tepkisini kitlesel şekilde protesto ederek gösterdi.

Protestolar Sofya ve Plovdiv gibi büyük ve turistik/ticari yerlere taşınınca Bulgaristan hükümeti bu tasarıyı geri çekse de, protestocular bu adımı samimi bulmamışlardı. Hükümetin adımlarını baskı altında kaldıkları için değil, ‘sorumluluk’ hissiyle atmasını talep ettiler. Nitekim halka göre sorun sadece ekonomik değil aynı zamanda da siyasi şeffaflığın sağlanmamasıydı.

2021’den beri kalıcı bir koalisyon kuramayan ve siyasi istikrarsızlık yaşayan Bulgaristan hükümeti, başbakan Rosen Zheylazkov’un istifasını kabul ederek geçici bir hükümet kurulmasının önünü açtı.

EURO’YA GEÇİŞ SÜRECİ VE HALKIN TEPKİSİ

1 Ocak 2026 itibarıyla Euro para birimine geçen Bulgaristan, Euroya geçmenin Avrupa Birliği ülkeleriyle ticareti kolaylaştıracağını ve Avrupa Birliği içerisinde varlığını güçlendirme potansiyeli olduğunu düşünmekte.

Halk ise, euroya adapte olma sürecinde yaşam masraflarının fazlasıyla artmasından ve fiyatlandırmada yaşanabilecek karışıklıklardan endişe etmekteydi.

Yönetim organları euroya geçişin ülkeye faydalarını, seyahat sırasında döviz problemlerinin sona ereceğini ifade etse de, halkın endişesini azaltma konusunda yetersiz kaldı. Bu endişeler ve korkular halkta psikolojik baskı yaratarak öfkeyi artırdı ve protestoların fitilini ateşledi.

ERKEN SEÇİM KARARININ ALINMASI VE SÜREÇ

Ülke uzun süredir kalıcı koalisyon kurmakta zorlanmakta ve parlamentoda güçlü bir siyasi birlik kuramamaktadır. Bu çekişme yalnızca yönetimi etkilememekle beraber halkı ekonomik ve sosyolojik olarak oldukça etkilemekteydi. Hükümete olan güvenin azalması ve yönetimden talep edilen isteklerin gerçekleşmemesi sonucu siyasi kırılganlık yaşandı.

Devletin en önemli görevlerinden biri olan bütçe tasarısını parlamentoda siyasi bloğa kabul ettirememesi, erken seçim kararının alınmasında en etkili unsur olmuştur. Partilerin bütçe tasarısı konusunda anlaşamaması sonucu parlamentonun dinamiği ciddi şekilde zarar görmüştür. Hem halktan destek görememek hem de parlamento içi anlaşmazlıklar erken seçim kararının alınmasına ve hükümetin istifa ederek geçici bir hükümet kurulmasına yol açmıştır.

Cumhurbaşkanı Rumen Radev anayasal haklarını kullanarak geçici hükümet kurulması sürecini başlatarak, seçimin Nisan 2026’da gerçekleşeceğini belirtmiştir. Özellikle merkezi sağ parti GERB ve merkezi sol parti olan Değişimi Sürdür Demokratik Bulgaristan partisi erken seçimin en güçlü adaylarındandır. Ülkenin 2021 yılından bu yana yaşadığı kısa aralıklara sandığa gitmesi, halkı hem psikolojik olarak hem de maddi olarak etkilemiştir. Seçim sürecinin tahmini verilere göre yaklaşık 65,6 milyon euro maliyet oluşturacağı bağlamında siyasi krizlerin ekonomik sonuçları olabileceğini göstermektedir.

Bu bağlamda, Nisan ayında yapılacak olan erken seçimler, ülkenin kaderini belirleyici kriter olacak. Yalnız hükümetin gücünü değil, euroya geçiş sürecinin başarılı olup olmayacağını ve halkı ekonomik olarak ne denli etkileyeceğini gösterecektir. Eğer süreç sorunsuz ilerleyebilirse, Rosen Zhelyazkov hükümetinin oy oranı artabilir.

GERB ve BSP

Sağ merkezli bir parti olan GERB, şehirli ve orta sınıf halktan desteğini sağlıyor (Wikipedia,GERB). Partinin uzun süreli lideri ve eski başbakan Boyko Borisov, Avrupa Birliği ile yakınlığı ve serbest ekonomiyi desteklemektedir. Avrupa merkezli ekonomiyi ve Euro’ya geçişi güçlü ekonomik reformlarla destekleyebilecek bu parti aynı zamanda parlamentonun en güçlü siyasi bloğudur.

Diğer tarafta Değişimi Sürdür-Demokratik Bulgaristan, genç ve metropol insanların arasında oldukça popüler olan bu oluşum iki partinin birleşmesiyle ortaya çıkmıştır (Wikipedia, We Continue the Change).Özellikle yolsuzlukla mücadele ve liberal reform odaklı olan bu parti, en güçlü ikinci adaydır. Kiril Petkov ve Asen Vasilev liderliğinde varlığını sürdüren bu partiyi geleneksel diğer partilerden ayıran özelliği şeffaflık odaklı olmasıdır.

Sonuç olarak, 2026 itibarıyla yaşanan gelişmeler ekonomik entegrasyonun ve siyasi istikrar ilişkisinin ne kadar hassas ve kırılgan olabileceğini göstermiştir. Euroya adapte olma sürecinde bazı zorlukların yaşanması muhtemeldir, lakin Bulgaristan Avrupa Birliği içerisindeki konumunu giderek güçlendirmelidir. Ülke içinde yaşanan siyasi gelişmeler bu potansiyeli arka plana atmaktadır. Yolsuzluklardan ve kalıcı olmayan siyasi reformlardan kendini güvende hissetmeyen halka bu süreçte ne kadar şeffaf ve açık davranılacağı geleceği belirleyecektir. Sosyal bilgilendirmenin yetersiz olması durumunda siyasi istikrarsızlık tekrar tekrar baş gösterebilir ve toplumsal yapıyı olumsuz etkileyebilir. Kurulacak hükümetin kararları ve reformları halk tarafından önem arz etmektedir ve yakından takip edilecektir.

KAYNAKÇA