AB-Hindistan Anlaşması: Yeni Ticaret Ekseni ve Türkiye

Avrupa Birliği (AB) ile Hindistan arasındaki ilişkiler, Soğuk Savaş sonrası dönemde giderek derinleşmiş ve 2004 yılında ilan edilen stratejik ortaklık ile yeni bir boyut kazanmıştır. Günümüzde her iki aktör de küresel ticarette önemli bir konuma sahiptir. AB büyük bir ekonomik güç olarak öne çıkarken, Hindistan hızlı büyüyen ekonomisiyle dikkat çekmektedir (European Commission, 2026; Council of the European Union, 2026). Bu nedenle AB ile Hindistan arasındaki ticari ilişkiler sadece ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir önem de taşımaktadır. Bu çalışma, söz konusu ilişkileri ve anlaşmaları kısaca değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Avrupa Birliği ve Hindistan arasındaki ticari bağlar, günümüzde sadece bir "alışveriş" ilişkisinden çok daha derin bir anlam taşıyor. Küresel jeopolitiğin yeniden şekillendiği, tedarik zincirlerinin güvenli limanlar aradığı bir dönemde, bu iki dev aktör arasındaki etkileşim küresel ekonominin yeni rotasını belirliyor. AB, bugün Hindistan’ın en büyük ticaret ortaklarından biri olma unvanını kararlılıkla sürdürüyor. Mal ticaretinde yakalanan istikrarlı grafik, bu ticaretin tek tarafı. Dijitalleşen dünya ekonomisinde Hindistan’ın yazılım gücü ile Avrupa’nın sanayi tecrübesi birleştiğinde ortaya çıkan sinerji, ticaret hacminin ana motoru haline gelmiş durumda. Bu süreçte her iki tarafın da ekonomik kazanımlarını maksimize etme çabası, ilişkilerin rasyonel ve objektif bir zeminde ilerlemesini zorunlu kılıyor. "Dünyanın eczanesi" olarak tanımlanan Hindistan, Avrupa’nın sağlık sistemindeki en kritik tedarikçilerden biri. Pandemi süreciyle birlikte daha da belirginleşen bu iş birliği, biyoteknoloji ve AR-GE standartlarının uyumlaştırılmasıyla yeni bir boyuta evriliyor. Avrupa Birliği için Hindistan, Çin'e olan bağımlılığı azaltmak adına devasa bir pazar ve güvenilir bir üretim üssü anlamı taşıyor. Hindistan cephesinde ise AB, ülkenin kalkınma hedefleri için ihtiyaç duyduğu yüksek teknoloji aktarımının ve doğrudan yabancı yatırımın birincil kaynağı. Bu denge, tarafsız bir perspektifle incelendiğinde, her iki tarafın da "stratejik özerklik" arayışında birbirine ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.

2007 yılında başlayan ancak 2013 yılında askıya alınan görüşmeler, değişen küresel jeopolitik dengelerle birlikte 17 Haziran 2022'de Brüksel'de resmen tekrar başlatılmıştır.. 2022-2025 yılları arasında gerçekleştirilen 12'den fazla müzakere turunda; kamu alımları, dijital ticaret ve sürdürülebilirlik gibi hassas başlıklarda önemli mesafeler kat edilmiştir.2026 yılı başı itibarıyla müzakerelerde tarihi bir eşik aşılmıştır. 27 Ocak 2026 tarihinde taraflar, yaklaşık 20 yıldır beklenen Serbest Ticaret Anlaşması'nın teknik detayları üzerinde uzlaşarak süreci sonuçlandırmıştır. Anlaşma ile birlikte taraflar arasındaki ürün gruplarının %90'ından fazlasında gümrük vergileri ya tamamen kaldırılmış ya da ciddi oranda düşürülmüştür. İkili ticaret hacminin 2032 yılına kadar iki katına çıkarak 250 milyar Euro seviyelerini aşacağı tahmin edilmektedir. Yatırımların Korunması Anlaşması sayesinde, Avrupalı yatırımcıların Hindistan pazarındaki hukuki güvenliğinin artması ve doğrudan yabancı yatırımların ivme kazanması beklenmektedir. Bu ortaklık, Hindistan'ı Avrupa için güvenilir bir "alternatif üretim üssü" konumuna getirirken, küresel ticaretin ağırlık merkezini Hint-Pasifik bölgesine doğru kaydıracaktır. 

AB-Hindistan arasındaki ticari ilişkiler, salt bir ekonomik iş birliğinin ötesine geçerek 21. yüzyılın çok kutuplu dünyasında stratejik bir denge unsuru haline gelmiştir. 2022'de yeniden filizlenen ve 2026 başında somut bir başarıya dönüşen Serbest Ticaret Anlaşması (STA) süreci, korumacılık rüzgarlarının estiği küresel sistemde "kurallara dayalı ticaret" anlayışının hala en güçlü alternatif olduğunu kanıtlamaktadır. Bu ortaklık, Avrupa’nın teknolojik derinliği ile Hindistan’ın demografik ve dijital potansiyelini birleştirerek sadece taraflar için değil, tüm küresel tedarik zincirleri için daha dirençli ve sürdürülebilir bir gelecek vaat etmektedir. Sonuç olarak, Brüksel ve Yeni Delhi arasındaki bu yeni ticari mimari, önümüzdeki on yıllarda küresel ekonominin ağırlık merkezini belirleyen en temel sütunlardan biri olacaktır. Serbest ticaret anlaşmaları artık yalnızca ticareti kolaylaştıran ekonomik düzenlemeler değildir. Devletler bu anlaşmaları, küresel rekabette avantaj sağlamak ve siyasi-ekonomik etkilerini arttırmak için stratejik bir araç olarak kullanmaktadır.

AB–Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması Türkiye açısından dikkatle okunması gereken jeoekonomik bir gelişmedir. Bu süreç, özellikle tekstil, otomotiv, makine ve kimya sektörlerinde AB pazarında Hindistan ile rekabeti artırarak Türkiye’nin mevcut avantajlarını aşındırma riski taşımaktadır. Sorunun temelinde ise Türkiye’nin AB’nin serbest ticaret anlaşmalarına doğrudan taraf olamaması yatmaktadır. Buna karşın Türkiye; güçlü lojistik konumu, gelişmiş üretim altyapısı ve AB mevzuatına uyum kapasitesi sayesinde bu süreci avantaja çevirebilecek potansiyele sahiptir. Bu nedenle Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve daha proaktif, çok yönlü bir ticaret stratejisinin benimsenmesi artık bir tercih değil, stratejik zorunluluktur. Ayrıca Türkiye’nin alternatif pazarlara yönelerek dış ticaretini çeşitlendirmesi ve bölgesel ticaret ağlarını güçlendirmesi bu süreçte kritik önem taşımaktadır. Özellikle Asya ve Afrika ülkeleri ile geliştirilecek yeni ekonomik işbirlikleri, Türkiye’nin küresel ticaretteki konumunu dengeleyebilir. Bu bağlamda, ticaret politikalarının dış politika ile daha koordineli yürütülmesi Türkiye’nin jeoekonomik etkinliğini artıracaktır.

KAYNAKÇA

• European Commission. (2026). EU trade relations with India. https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/india_en

• Council of the European Union. (2026). EU–India trade relations. https://www.consilium.europa.eu/en/infographics/eu-india-trade-relations/

• European External Action Service. (2023). EU–India relations factsheet. https://www.eeas.europa.eu

• European Union Institute for Security Studies. (2024). EU–India relations: Gaining strategic traction? https://www.iss.europa.eu

• European Economic and Social Committee. (2025). EU–India strategic partnership. https://www.eesc.europa.eu/en/news-media/press-summaries/eu-india-strategic-partnership

• SETA. (2026). AB-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması ve Küresel Ticarete Etkileri. Analiz Dosyası. https://www.setav.org

• Government of India, Ministry of Commerce & Industry. (2024). Annual report on foreign trade and investment 2023-2024. Department of Commerce.

• İKV. (2026). AB-Hindistan Anlaşması'nın Sonuçları ve Küresel Ticaret Üzerindeki Etkileri. İktisadi Kalkınma Vakfı Yayınları. https://www.ikv.org.tr